Rond zuurdesembrood met donkere, knapperige korst en een paar afgesneden sneetjes op een houten plank in zacht ochtendlicht
Blog · Koopgids

Welk broodmes kiezen? Lengte, kartel en kun je een kartelmes slijpen

14 September 2026 Brinkmans Kookwinkel 11 min lezen

Welk broodmes kiezen? Voor de meeste mensen een broodmes van 20 tot 23 cm, met een kartel die past bij het brood dat je het vaakst snijdt: een golfkartel voor zacht brood en gelijkmatige sneetjes, een grovere of puntige kartel voor dikke, harde korsten. De lengte is daarbij belangrijker dan het merk: het lemmet moet langer zijn dan je brood breed is.

Hieronder leggen we uit waarom, vergelijken we onze broodmessen en beantwoorden we de vraag of je een kartelmes kunt slijpen.

Welk broodmes kiezen: begin bij de lengte

Een broodmes werkt als een zaag. De kartel snijdt pas als je het mes heen en weer beweegt, en dat lukt alleen met lange, rustige halen. Is het lemmet korter dan het brood breed is, dan ga je duwen in plaats van zagen. Dan drukt het kruim in en krijg je scheve sneetjes.

De vuistregel is daarom eenvoudig: neem een lemmet dat een paar centimeter langer is dan het breedste brood dat je snijdt.

  • 15 cm: te kort voor een heel brood, wel handig voor broodjes en klein werk. Global schrijft bij zijn kleine broodmes van 15 cm dat kartelmessen zich ook lenen voor 'een krop sla of kwetsbare produkten'.
  • 20 cm: genoeg voor een bruin bakkersbrood, tijgerbrood, stokbrood en broodjes. Licht en wendbaar.
  • 21 tot 23 cm: voor wie vaak een groot rond desembrood of een boerenbrood snijdt. Ook prettig voor wie zelf bakt, omdat zelfgebakken broden vaak breder en harder van korst zijn.

Twijfel je tussen 20 en 23 cm, kies dan de langere. De meeste modellen staan bij elkaar in broodmessen en kartelmessen.

Golfkartel of puntkartel: wat past bij jouw brood?

Na de lengte is de vorm van de kartel de tweede keuze. Er zijn grofweg twee families.

Golfkartel (afgeronde schulpen)

Bij een golfkartel bestaat de snijkant uit een rij ondiepe, ronde uitsparingen. De scherpe punten tussen die schulpen grijpen in de korst, terwijl de ronde delen het kruim netjes doorsnijden. Dat geeft doorgaans een rustige snede met weinig kruimels: prettig bij zacht brood, brioche en dunne, gelijke sneetjes.

Puntkartel (tanden)

Een puntkartel heeft scherpere, vaak grovere tanden. Die bijten sneller in een dikke, harde korst, zoals bij een donker afgebakken desembrood. Het nadeel: bij zacht brood kunnen de tanden het kruim eerder scheuren en meer kruimels geven.

Voor gewoon bakkersbrood volstaat een fijne of golvende kartel; voor zelfgebakken desem met een stevige korst is een grovere kartel fijn. Een goede ondergrond helpt ook, lees daarvoor ons stuk over houten of kunststof snijplanken en wat ze met je messen doen.

Onze broodmessen naast elkaar

In de tabel staat wat de productomschrijving over het lemmet zegt. Niet elke omschrijving noemt het kartelprofiel; waar dat ontbreekt, staat dat erbij.

Broodmes Lemmet Wat de productomschrijving zegt over het snijden Heft en materiaal
Scanpan Classic 20 cm Snijdt door 'knapperige korsten, broodjes en harde velletjes' RVS, 0,2 kg
Zwilling Pro 20 cm Kartelrand, afgeschuind tot aan de steun voor grote broden IJsgehard FRIODUR-lemmet, ABS-greep
Opinel Parallèle 21 cm Grove karteling, licht gebogen lemmet RVS, gevernist beukenhout
Global G9 22 cm Kartelprofiel niet beschreven; 'vlijmscherp afgeleverd' Cromova 18 staal
Scanpan 23 cm 23 cm Ook voor noten, chocolade en varkenszwoerd RVS
Messermeister Oliva 23 cm Kartelprofiel niet beschreven; Rockwell 57-58 Olijfhout, 132 gram
Yaxell Hana 23 cm Geen productomschrijving RVS, bruin heft

De 20 cm-klasse: voor dagelijks brood

Zwilling beschrijft het lemmet van zijn Pro-broodmes als een 'vlijmscherpe kartelrand die moeiteloos door harde broodkorsten snijdt'. De rand is afgeschuind tot aan de steun, zodat je het hele lemmet gebruikt, ook bij grote broden. Het mes is uit één stuk roestvrij staal gesmeed en het lemmet is in ijs gehard (FRIODUR).

Brinkmans Kookwinkel

Broodmes Pro 20 cm Zwilling

20 cm, ijsgehard FRIODUR-lemmet, snijkant tot aan de steun.

Bekijk Broodmes Pro 20 cm Zwilling

Het Scanpan Classic-broodmes is de eenvoudigere variant: 20 cm RVS, 0,2 kg, en volgens Scanpan geschikt voor knapperige korsten, broodjes en zelfs krokant varkenszwoerd.

Brinkmans Kookwi

Broodmes 20 cm Classic Scanpan

20 cm RVS, voor broodjes en bakkersbrood.

Bekijk Broodmes 20 cm Classic Scanpan

De 21 tot 23 cm-klasse: voor grote en harde broden

Het Opinel Parallèle-broodmes van 21 cm heeft volgens Opinel een 'grove karteling' en een licht gebogen lemmet. Dat gebogen lemmet heeft volgens Opinel een praktische reden: het komt minder snel tegen de snijplank aan als je er kracht op zet.

Global maakt het lemmet van zijn G9 van Cromova 18 staal, en het mes wordt vlijmscherp afgeleverd. De andere messen van dit merk vind je in het Global-assortiment.

Messermeister is het meest uitgebreid over zijn Oliva-broodmes: Duits 1.4116 roestvast staal, gesmeed, gehard tot Rockwell 57-58, met een heft van olijfhout dat je af en toe met voedselveilige minerale olie onderhoudt.

Solinger Staalwaren

Broodmes Oliva Messermeister 23 cm

23 cm, gesmeed, Rockwell 57-58, olijfhouten heft.

Bekijk Broodmes Oliva Messermeister 23 cm

Het Scanpan-broodmes van 23 cm is volgens Scanpan ook bedoeld voor ander werk: het kartel 'bijt zich vast' in noten en chocolade bij het hakken. Bij het Yaxell Hana-broodmes van 23 cm met bruin heft ontbreekt een productomschrijving; vraag ons gerust naar de details.

Kun je een broodmes met kartel slijpen?

Ja. Een kartelmes wordt doorgaans minder snel bot dan een glad mes, omdat vooral de punten de plank raken en de holtes beschermd blijven. Maar ook een broodmes wordt bot: je merkt het als het over de korst glijdt in plaats van te bijten.

Het lastige is de vorm. De meeste broodmessen zijn aan één kant geslepen: aan de ene zijde zie je de schuine kant met de schulpen, de andere zijde is plat. Een gewone doortrekslijper met wieltjes of een vlakke slijpsteen raakt vooral de punten en kan de kartel vlakker maken. Global zegt het bij zijn eigen messenslijper ronduit: die is 'niet geschikt voor messen die aan 1 kant zijn geslepen of gekartelde messen'.

Zelf een kartelmes slijpen

  1. Werk per schulp. Gebruik een dunne, ronde of taps toelopende slijpstaaf die in de uitsparingen past. Leg hem in de schuine kant van één schulp, onder dezelfde hoek als de bestaande snede.
  2. Een paar lichte halen per schulp. Beweeg van het lemmet naar de snijkant toe. Druk niet: het gaat om weinig staal.
  3. Braam verwijderen. Haal daarna de platte kant één of twee keer vlak over een fijne steen of staaf, om het dunne braampje weg te nemen.
  4. Test op een korst. Bijt het mes meteen in de korst, dan ben je klaar.

Dat is precies werk: een broodmes heeft tientallen schulpen. Sommige doortrekslijpers zeggen ook kartelmessen aan te kunnen. Over de Anysharp Pro staat in de omschrijving dat die werkt op 'bijna alle messen, waaronder dure hardstalen messen en zelfs bij gekartelde messen', met een vaste hoek van 20 graden. Houd er wel rekening mee dat ook zo'n slijper vooral de punten van de kartel raakt; voor een echt bot broodmes geeft slijpen per schulp, of laten slijpen, het beste resultaat. Meer gereedschap vind je bij messen scherpen en bij de messenslijpers.

Brinkmans Kookwi

Messenslijper Anysharp Pro

Vaste hoek van 20 graden, volgens de omschrijving ook voor gekartelde messen.

Bekijk Messenslijper Anysharp Pro

Wil je weten hoe slijpen en aanzetten in het algemeen werken, lees dan onze uitleg over messen slijpen en aanzetten.

Kartelmessen laten slijpen bij Brinkmans

Is het mes echt bot, of heb je geen zin in tientallen schulpen? Laat het dan slijpen. Wij zijn aangesloten bij de Hollandse SlijpService, en broodmessen staan uitdrukkelijk op de lijst van wat ze aannemen, naast koksmessen, keukenmessen, tafelmessen, zakmessen en verschillende scharen.

Zo werkt het: je levert je messen in bij onze winkel aan de Vughterstraat 66 in 's-Hertogenbosch. De messen worden periodiek opgehaald en teruggebracht, en na vijf werkdagen liggen ze weer klaar om op te halen. Alle details staan op de pagina over onze slijpservice voor messen en scharen. Bekijk voor je komt de actuele openingstijden.

Een broodmes kopen: waar let je nog meer op?

  • Ruimte voor je knokkels. Bij een smal lemmet tikken je vingers tegen de plank als je de onderkant van het brood bereikt. Een hoger lemmet of een heft dat iets hoger ligt dan de snijkant geeft je hand meer ruimte. Houd het mes in de winkel even boven een plank om dat te voelen.
  • Gewicht. Dat is vooral een kwestie van gevoel: een zwaarder mes voelt stabieler bij een harde korst, een licht mes is wendbaarder. Het Scanpan Classic weegt 0,2 kg, het Messermeister Oliva 132 gram.
  • Heft. Hout voelt warm aan maar vraagt onderhoud; kunststof en staal zijn makkelijk schoon te houden.
  • Afwas. Was het mes met de hand en droog het meteen af. Messermeister sluit de vaatwasser uitdrukkelijk uit, Opinel raadt handwas aan.

Voor veel mensen is een broodmes het tweede mes in huis, na een goed koksmes. Twijfel je nog over dat eerste mes, lees dan hoe je een koksmes kiest dat bij je hand past. En wie zelf bakt, vindt bij bakvormen vormen voor het brood dat je daarna gaat snijden.

Welk broodmes kiezen: de korte conclusie

Voor bakkersbrood en broodjes is 20 cm genoeg; voor grote, harde desembroden neem je 22 of 23 cm met een grovere kartel. Welk broodmes kiezen uiteindelijk goed voelt, beslist je hand: neem een mes als het kan eerst even vast, bijvoorbeeld in onze winkel in 's-Hertogenbosch. En is je oude broodmes bot, gooi het niet weg: een kartelmes laat zich prima slijpen.

Veelgestelde vragen

Welke lengte broodmes heb ik nodig?

Neem een broodmes waarvan het lemmet een paar centimeter langer is dan het breedste brood dat je snijdt. Voor de meeste huishoudens komt dat neer op 20 tot 23 cm. Met 20 cm snijd je bakkersbrood, tijgerbrood en broodjes zonder moeite. Snijd of bak je vaak grote, ronde desembroden, kies dan 22 of 23 cm, zodat je met lange halen kunt zagen en niet hoeft te duwen.

Kun je een broodmes met kartel slijpen?

Ja, maar liever niet op een gewone doortrekslijper met wieltjes: die raakt vooral de punten en kan de kartel vlakker maken. Zelf slijpen doe je met een dunne, ronde of taps toelopende staaf die in elke uitsparing past, aan de schuine kant van het lemmet. Daarna haal je de platte kant licht over een fijne steen om de braam weg te nemen. Over sommige slijpers, zoals de Anysharp Pro, staat in de omschrijving dat ze ook gekartelde messen aankunnen.

Kun je kartelmessen laten slijpen?

Ja. Brinkmans Kookwinkel neemt messen in voor de Hollandse SlijpService, en broodmessen staan daar uitdrukkelijk bij, naast koksmessen, keukenmessen, tafelmessen, zakmessen en verschillende scharen. Je levert je messen in bij de winkel aan de Vughterstraat 66 in 's-Hertogenbosch. Ze worden periodiek opgehaald en teruggebracht, en na vijf werkdagen liggen ze weer klaar om op te halen. Kijk voor je langskomt even naar de actuele openingstijden op de website.

Wat is het verschil tussen een golfkartel en een puntkartel?

Een golfkartel bestaat uit ronde, ondiepe schulpen met scherpe punten ertussen. Die snijdt rustig, geeft doorgaans weinig kruimels en is fijn voor zacht brood, brioche en gelijkmatige sneetjes. Een puntkartel heeft scherpere, vaak grovere tanden die sneller in een dikke, harde korst bijten, zoals bij een donker afgebakken desembrood. Het nadeel van tanden is dat ze zacht kruim eerder kunnen scheuren. Kies dus op het brood dat je het vaakst snijdt.

Waar let je op bij een broodmes kopen?

Let eerst op de lengte: het lemmet moet langer zijn dan je brood breed is, meestal 20 tot 23 cm. Daarna op de kartel: fijn of golvend voor zacht brood, grover voor harde korsten. Kijk ook of je knokkels vrij blijven van de snijplank; een hoger lemmet of een iets hoger geplaatst heft helpt daarbij. Was het mes altijd met de hand.

Mag een broodmes in de vaatwasser?

Beter niet. Agressief vaatwasmiddel, hitte en tikken tegen ander bestek tasten de snijkant en het heft aan, en een houten heft lijdt daar snel onder. Messermeister sluit de vaatwasser bij zijn Oliva-broodmes uitdrukkelijk uit en Opinel raadt handwas aan bij het Parallèle-broodmes. Spoel je broodmes af met warm water en droog het meteen.

Laatst gecontroleerd op 30 October 2026 door het team van Brinkmans Kookwinkel. Assortiment en voorraad wijzigen; bekijk de productpagina voor de actuele prijs en beschikbaarheid.

Dit artikel delen: Mail WhatsApp Facebook