9,7
Speculaaspoppen bakken doe je met een stevig, koud speculaasdeeg dat je in een ingevette en met bloem bestoven houten speculaasplank drukt. Daarna snijd je het overtollige deeg weg, tik je de pop eruit op een bakmat en bak je hem in ongeveer 12 tot 25 minuten op 170 °C, afhankelijk van het formaat.
Hieronder vind je een recept dat zijn vorm houdt, uitleg over het lossen zonder dat het reliëf scheurt, het verschil tussen mini- en grote planken, en hoe je de plank jarenlang goed houdt. Op tijd voor pakjesavond.
Wat je nodig hebt
Voor speculaaspoppen bakken heb je weinig nodig: een houten speculaasplank, een deegroller, een siliconen bakmat of bakpapier, een scherp mes en een droge kwast om bloem uit het reliëf te tikken.
Onze speculaasplanken zijn van beukenhout. Er zijn losse planken met één figuur, zoals de klassieke speculaasplank met een vrouw en de man hieronder:
Antre
Beukenhouten plank met de klassieke speculaasman.
Alle modellen staan bij speculaasplanken.
Recept: speculaasdeeg voor de speculaasplank
Deeg voor een speculaasplank moet stevig zijn. Een zacht koekjesdeeg loopt in de oven uit en dan is het reliëf weg. Daarom bevat dit recept maar een halve theelepel bakpoeder, weinig vocht en koude boter.
Ingrediënten
- 250 g bloem
- 150 g donkerbruine basterdsuiker
- 150 g koude roomboter, in blokjes
- 2 eetlepels speculaaskruiden
- ½ theelepel bakpoeder
- een snuf zout
- 2 tot 3 eetlepels melk
Bereiding
- Meng de droge ingrediënten. Doe bloem, basterdsuiker, speculaaskruiden, bakpoeder en zout in een kom en wrijf klontjes basterdsuiker fijn tussen je vingers.
- Voeg de koude boter toe. Wrijf de blokjes met je vingertoppen door de bloem tot een kruimelig mengsel. Werk vlot, zodat de boter niet zacht wordt.
- Maak er een deeg van. Voeg de melk lepel voor lepel toe tot het deeg net samenkomt. Het moet stevig zijn en niet plakken.
- Laat het rusten. Wikkel het deeg in folie en leg het minstens een paar uur in de koelkast, liefst een nacht. De boter wordt weer stevig en de kruiden kunnen hun smaak afgeven.
Speculaaskruiden zijn een mengsel van onder meer kaneel, nootmuskaat, kruidnagel, gember, kardemom, anijs, piment en witte peper. De verhoudingen verschillen per merk en per bakker.
Waarom zo weinig bakpoeder? Rijsmiddel laat het deeg in de oven opbollen, en dat kan de lijnen van het figuur ronder maken. Met weinig bakpoeder blijft de koek dichter en het reliëf scherper. Wil je amandelen, druk ze dan op de achterkant van het deeg en niet erdoor: stukjes noot aan de voorkant verstoren het reliëf.
Speculaaspoppen bakken: stap voor stap
Bij het lossen gaat het meestal mis. Deze werkwijze volgt de aanwijzingen bij onze speculaasplanken, met een paar praktische trucs.
1. Plank invetten en bestuiven
Volgens de productomschrijving vet je de plank in met keukenolie, en na twee uur nog een keer. Een goed ingevette en bebloemde vorm laat het deeg makkelijker los. Strooi vlak voor het indrukken wat bloem in de vorm en tik de plank om, zodat alleen een dun laagje overblijft. Te veel bloem zie je na het bakken terug als witte vlekken.
2. Deeg voorrollen en indrukken
Rol het koude deeg uit tot een lap die iets dikker is dan de diepte van de vorm. Leg de lap op de plank en druk hem stevig aan, vanuit het midden naar buiten, zodat ook de hoeken vol zitten.
Eppiscotspai
Beukenhouten deegroller van 60 cm, diameter 5 cm: een flinke deeglap in één keer gelijkmatig uitgerold.
3. Wegsnijden en lossen
Snijd het deeg dat boven de rand uitsteekt weg met een scherp mes, plat langs het hout. Zo wordt de achterkant vlak en bakt de pop gelijkmatig. Draai de plank om boven de bakplaat en geef hem een stevige tik, zodat het deeg eruit valt. Blijft het hangen, dan is het deeg te warm of zat er te weinig bloem in de vorm. Leg het deeg dan een kwartier in de koelkast.
Bestuif de plank voor elke pop opnieuw. De productomschrijving: 'Dit net zolang herhalen tot het deeg op is en daarna het speculaas bakken.'
4. Bakken op een bakmat
Laat de poppen op een siliconen bakmat vallen. Volgens de omschrijving combineert onze patisseriemat een antislip werkoppervlak met een bakfolie: hij verschuift niet tijdens het uitrollen, kan de oven in en er blijft niets aan kleven.
Brinkmans Kookwi
PFAS-vrije siliconen bakmat. Om op uit te rollen én op te bakken.
Bak de poppen in een voorverwarmde oven op 170 °C (boven- en onderwarmte). Mini-poppen zijn na ongeveer 12 tot 15 minuten klaar, grote poppen na 20 tot 25 minuten. Elke oven is anders, dus houd de eerste plaat goed in de gaten. Ze zijn gaar als de randen net iets donkerder kleuren. Laat ze een paar minuten op de mat liggen: warme speculaas is zacht en breekt makkelijk. Pas na het afkoelen wordt de koek knapperig. Meer bakmatten vind je bij patisseriebenodigdheden.
Mini of grote speculaasplank?
Het formaat bepaalt meer dan alleen hoe groot de koek wordt. Hoe dikker en groter de pop, hoe langer de warmte nodig heeft om tot in het midden door te dringen. Daardoor kleuren de randen al terwijl het midden nog zacht is. Een kleine vorm bakt gelijkmatiger en is makkelijker te lossen.
Antre
Beukenhouten plank met Sinterklaas, 29 x 11 cm. Voor een grote, gedetailleerde pop als middelpunt van pakjesavond.
Brinkmanskookwinkel
Speculaasplank mini man - vrouw Beukenhout
Mini-plank in beukenhout met een man en een vrouw. Kleine poppen bakken sneller en laten zich makkelijker lossen.
| Mini-plank | Grote figuurplank | Uitsteekvorm | |
|---|---|---|---|
| Voorbeeld | Mini man en vrouw | Sinterklaas, 29 x 11 cm | Uitsteekset pop, grootste 11 cm |
| Figuur | Klein | Groot | Alleen de omtrek, geen reliëf |
| Lossen | Makkelijker | Vraagt meer bloem en geduld | Geen lossen nodig |
| Baktijd bij 170 °C | Ongeveer 12 tot 15 min | Ongeveer 20 tot 25 min | Afhankelijk van de dikte |
| Geschikt voor | Bakken met kinderen, uitdelen | Eén pronkstuk per persoon | Snel veel koekjes, ook van marsepein |
Bak je voor het eerst, begin dan met een kleine plank. Je merkt dan snel hoeveel bloem en hoeveel druk je deeg nodig heeft, voordat je aan een groot figuur begint. Bak je mini- en grote poppen tegelijk, gebruik dan aparte bakplaten. Anders zijn de kleintjes al te donker voordat de grote gaar zijn.
Heb je geen plank, of bak je met jonge kinderen, dan is een uitsteekvorm een goed alternatief. Je rolt het deeg dan uit op 4 tot 5 mm dik en steekt de poppen uit. Volgens de productomschrijving kun je met de set ook figuren maken uit marsepein of fondant. Meer vormen staan bij uitstekers.
Patisse
Driedelige set rvs-uitstekers in de vorm van een speculaaspop; de grootste is 11 cm.
Een houten speculaasplank onderhouden
Een speculaasplank gaat jaren mee als je het hout goed behandelt. De regels zijn dezelfde als voor een houten snijplank:
- Niet in de vaatwasser en niet laten weken. Water en hitte laten hout uitzetten en krimpen, waardoor het kromtrekt of scheurt. Een scheur in het reliëf zie je op elke koek terug.
- Borstel hem droog uit. Laat deegresten opdrogen en borstel ze met een droge kwast uit de vorm. Een mes of satéprikker kan het snijwerk beschadigen.
- Hoogstens kort afnemen met een vochtige doek, en de plank daarna rechtop laten drogen, niet op de verwarming.
- Dun invetten en droog bewaren. Een dun laagje keukenolie voor het bakseizoen helpt tegen uitdrogen. Veeg wat niet intrekt weg en bewaar de plank droog, uit de zon.
Wil je weten waarom hout zo op water reageert, lees dan onze uitleg over houten of kunststof snijplanken en hoe je hout onderhoudt. Voor ander deeggereedschap, zoals deegschrapers en kwasten, kijk je bij deeg- en bakgereedschap.
Planning voor pakjesavond
Pakjesavond valt op 5 december, en dat staat vast. Plan daarom terug:
- Twee weken van tevoren: zorg dat je een plank in huis hebt. Online geldt: voor 16:00 besteld, morgen aangeboden bij de vervoerder. Vanaf €50 is verzending gratis, daaronder betaal je €5,95. Afhalen in 's-Hertogenbosch is gratis.
- Een week van tevoren: maak het deeg en laat het een nacht rusten. Speculaas blijft in een goed afgesloten trommel lang knapperig, dus je kunt ruim van tevoren bakken.
Wil je de planken eerst in handen hebben? Kom dan langs in onze winkel aan de Vughterstraat 66 in 's-Hertogenbosch. Kijk voor je bezoek even bij de actuele openingstijden van de winkel.
Zoek je meer Sinterklaas- en wintergebak? Lees dan hoe je de juiste poffertjespan kiest, of probeer ons recept voor gezonde koekjes als lichter alternatief. Ga je na de feestdagen verder met cakes en taarten, dan helpt onze gids welke bakvorm je kiest voor cake, taart en tulband.
Veelgestelde vragen
Hoe krijg je speculaasdeeg uit een speculaasplank?
Vet de plank in met keukenolie en bestuif de vorm vlak voor het indrukken met een dun laagje bloem. Druk koud deeg stevig in de vorm en snijd het overtollige deeg plat langs het hout weg. Draai de plank om boven de bakplaat en geef hem een stevige tik, zodat het deeg eruit valt. Blijft het hangen, dan is het deeg meestal te warm. Leg het een kwartier in de koelkast en probeer het opnieuw, met iets meer bloem.
Moet je een speculaasplank invetten?
Ja, vooral een nieuwe plank. In de productomschrijving van onze speculaasplanken staat dat je de plank invet met keukenolie en dat na twee uur nog een keer doet. Daarna strooi je wat bloem in de vorm. Olie en bloem samen zorgen dat het deeg minder aan het snijwerk blijft hangen. Gebruik een dunne laag neutrale olie en veeg wat niet intrekt weg, zodat de plank niet kleverig wordt.
Hoe lang moeten speculaaspoppen in de oven?
Dat hangt af van het formaat. Bak in een voorverwarmde oven op 170 °C met boven- en onderwarmte. Mini-poppen zijn na ongeveer 12 tot 15 minuten klaar, grote poppen van een Sinterklaasplank hebben 20 tot 25 minuten nodig. Ze zijn gaar als de randen net iets donkerder kleuren. Laat ze daarna een paar minuten op de bakplaat afkoelen, want warme speculaas is nog zacht en breekt. Pas als ze afgekoeld zijn, worden ze knapperig.
Waar kan ik een speculaasplank kopen?
Bij Brinkmans Kookwinkel vind je beukenhouten speculaasplanken, waaronder losse poppen (man en vrouw), een Sinterklaasplank van 29 x 11 cm en een mini-plank met een man en een vrouw. Online geldt: voor 16:00 besteld, morgen aangeboden bij de vervoerder, en vanaf €50 verzenden we gratis. Bestel je online, dan kun je gratis afhalen in onze winkel aan de Vughterstraat 66 in 's-Hertogenbosch.
Mag een speculaasplank in de vaatwasser?
Nee. Een speculaasplank is van hout, en de combinatie van hitte, water en vaatwasmiddel laat hout uitzetten en krimpen. Daardoor trekt de plank krom of scheurt hij, en in een fijn reliëf zie je elke scheur terug op je koeken. Laat deegresten liever opdrogen en borstel ze met een droge kwast uit de vorm. Neem de plank alleen kort af met een vochtige doek als het echt nodig is, en laat hem daarna rechtop drogen.
Waarom vervaagt het figuur van mijn speculaaspop in de oven?
Meestal komt dat door te veel rijsmiddel of door deeg dat te zacht is. Bakpoeder laat het deeg in de oven opbollen, waardoor de lijnen van het figuur ronder worden. Ook zachte, warme boter laat het deeg uitlopen. Gebruik daarom een stevig deeg met koude boter, weinig bakpoeder en weinig vocht, en laat het minstens een paar uur in de koelkast rusten. Te veel bloem in de vorm geeft bovendien witte vlekken in de diepe delen.
Laatst gecontroleerd op 30 October 2026 door het team van Brinkmans Kookwinkel. Assortiment en voorraad wijzigen; bekijk de productpagina voor de actuele prijs en beschikbaarheid.
